Pierwsze wzmianki o tworzeniu zorganizowanej Straży Pożarnej w Nowej Białej sięgają roku 1887. W tym czasie działania związane z gaszeniem pożarów były bardziej spontaniczne niż zorganizowane. Strażacy dysponowali tylko wiadrami i bosakami. W celu utrzymania bezpieczeństwa istniał obowiązek budowania domów odwróconych szczytem do drogi. Między domami musiały być zachowane odstępy około 1 metra, a na ścianie każdego domu obowiązkowo wisiała długa drabina. Za rok utworzenia organizacji przeznaczonej i powołanej do gaszenia pożarów przyjmujemy 1906. W tym właśnie roku urząd notarialny, który znajdował się we Frydmanie, przydzielił Jednostce Straży w Nowej Białej następujący sprzęt : ręczną czterokołową sikawkę, 2 hełmy skórzane, 2 pasy, 2 siekiery. Na terenie miejscowości byli ludzi – strażacy i pojawił się sprzęt – sikawka ręczna czterokołowa. Sikawka z wyposażeniem została przywieziona z Budapesztu, a koszty zakupu pokryła wieś. Została ona wyprodukowana w roku 1890 i posiada numer fabryczny 9611. Obecnie sikawka jest eksponowana obok nowego budynku remizy.

Trzonem organizacji było dwóch strażaków, którzy byli przeszkoleni, dowodził nimi Komendant Walenty Niemiec. W razie pożaru strażakom pomagali mieszkańcy, nad którymi nadzór sprawował sołtys – zwany wtedy ryftorzem. Całe wyposażenie było przechowywane w drewnianej remizie – szopie, która znajdowała się obok kościoła w centrum wsi.

Kolejnym znamiennym faktem z historii Ochotniczej Straży Pożarnej był dzień 18.05.1930 r. W tym dniu odbyło się zebranie mieszkańców naszej wsi, które zostało zwołane w związku z nowymi uregulowania prawnym dotyczącymi organizacji Ochotniczych Straży Pożarnych w Państwie Polskim.

Na posiedzeniu w dniu 5 .10.1930 r. Zarząd Straży podjął uchwałę o rozebraniu istniejącej szopy zlokalizowanej naprzeciw szkoły obok muru kościelnego w której przechowywany był sprzęt i wyposażenie a na jej miejscu wybudowanie nowego budynku drewnianego na podmurówce z kamienia o wymiarach 4,5m na 7m. Budynek ten istniał do lat 70 ubiegłego stulecia i pełnił funkcje magazynu towarów przemysłowych. Kolejnym udokumentowanym faktem historycznym związanym z działalnością Ochotniczej Straży Pożarnej były:

• rozkaz nr 10 z dnia 30 stycznia 1933r. Naczelnika Okręgu IV Straży Pożarnych w Nowym Targu zgodnie z którym Ochotnicza Straż Pożarna w Nowej Białej została przydzielona do Rejonu nr 168 z siedzibą we Frydmanie. Naczelnikiem rejonu został mianowany został druh Michał Balara a zastępcą druh Wincenty Łabuda sekretarz Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowej Białej. Fakt powołania na zastępcę członka OSP Nowa Biała świadczy o tym , że jednostka ta należała do jednostek aktywnych skupiających w swoich szeregach ludzi światłych i oddanych służbie strażackiej. Rozkaz podpisał Naczelnik Okręgu DWORSKI.

Pierwszym Komendantem Ochotniczej Straży Pożarnej po roku 1930 był druh Wojciech Wincek. Kolejnym Komendantem był druh Michał Długi a po nim od 1935r. do roku 1952 Jan Kurnat. W roku 1942 pozyskano pierwszą motopompę czyli pompę napędzaną silnikiem spalinowy marki „STRATILEK” z całym wyposażeniem. Do dnia dzisiejszego motopompa ta przechowywana jest w garażu Ochotniczej Straży Pożarnej.
W roku 1952 Ochotnicza Straży Pożarnej w Nowej Białej przeniosła swoje wyposażenie się do pomieszczenia w budynku, gdzie obecnie znajduje się poczta , sala orkiestry i pomieszczenie garażowe. Przy budowie tego obiektu pracowała cała wieś w tym również strażacy. W dokumentach Naszej jednostki znajduje się wpis który mówi, że w dniu 14 lipca 1952 roku 10 członków Ochotniczej Straży Pożarnej brało udział w cytat ; Położenie dachówki na remizie.

W 1956 roku komendantem Ochotniczej Straży Pożarnej został druh Andrzej Skupin. Dowodził on nieprzerwanie Ochotniczą Strażą Pożarną do końca 1992 czyli przez 36 lat. W okresie tym na wyposażenie Ochotniczej Straży Pożarnej zakupiono w 1959 z wypracowanych środków otrzymanych ze sprzedaży choinek drugą motopompę , produkcji polskiej.

W roku 1961 prezesem Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej został druh Franciszek Chałupka. Pełnił on tą funkcje do roku stycznia 1999 r. czyli do chwili swojej śmierci. Prezesem Zarządu był nieprzerwanie przez 38 lat.

• W roku 1972 z przyznanego miejscowości Nowa Biała kredytu zakupiono pierwszy samochód marki NYSA. Przekazanie samochodu oraz motopompy w formie uroczystości miało miejsce w dniu 3 lipca 1972 r.
• W roku 1975 samochód NYSA został zastąpiony samochodem marki Żuk.

Jak widać następowało sukcesywne dosprzętowienie jednostki. Potrzeba ciągłej poprawy bazy sprzętowej wynikała z dużego zagrożenia pożarowego miejscowości co z kolei wynikało z zwartej zabudowy oraz przewagi ilościowej budynków o drewnianej konstrukcji.

Ochotnicza Straż Pożarna dbała również o stan zaopatrzenia wodnego miejscowości. Z inicjatywy ówczesnego Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej wspólnymi siłami mieszkańców przeprowadzono w latach 1960-61 remont i regulację potoku wiejskiego.

W 1977 z inicjatywy ówczesnego Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej przy dużym zaangażowaniu społeczeństwa, sołtysa wsi, udziałowców Wspólnoty Leśnej Urbarialnej w Nowej Białej , oraz Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej rozpoczęto budowę obecnie istniejącej remizy. Budowę jego zakończono w roku 1982 w tym też roku dokonano uroczystego otwarcia obiektu.

W 1988 roku Nowotarskie Zakłady Przemysłu Skórzanego w Nowym Targu przekazały z Zawodowej Straży Pożarnej samochód GBAM Star 29. Samochód ten był na wyposażeniu naszej jednostki do roku 1994.

W styczniu 1993r. na Walnym Zebraniu sprawozdawczym na Naczelnika Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowej Białej wybrano druha Pawła Długiego. Prezesem Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej nadal był druh Franciszek Chałupka.

Należy podkreślić, że okres ten był okresem przełomowym w działalności Ochotniczych Straży Pożarnych , które w od 1992 są finansowane w zakresie utrzymania gotowości bojowej przez Urzędy Gmin.

Znaczne wyeksploatowanie oraz słabe parametry trakcyjne zmusiły Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej do poczynienia intensywnych działań zmierzających do pozyskania innego samochodu.

W 1994 r. pozyskano w Republice Słowacji samochód marki SKODA – LIAZ o oznaczeniu pożarniczym GBAM . Samochód zakupiono głównie ze środków własnych i ze składek mieszkańców wsi. Samochód ten po remontach i modyfikacjach użytkujemy do dnia dzisiejszego.

Pamiętnym wydarzeniem była uroczystości nadanie jednostce sztandaru w dniu 19 lipca 1998 roku, który został ufundowany przez mieszkańców wsi przebywających w Stanach Zjednoczonych.

Na Walnym Zebraniu Sprawozdawczym w dniu 06.02.1999 r. Prezesem Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej wybrano druha Pawła Długiego , Naczelnikiem druha Henryka Moskalika, Wice Prezesem druha Józefa Hyłę , który jednocześnie pełnił funkcję kierowcy – mechanika Naszej jednostki. Od roku 2004 druh Józef Hyła pełni funkcję Naczelnika Ochotniczej Straży Pożarnej.

Stopniowo od roku 1996 do chwili obecnej następuje wymiana i dalsze doposażenie jednostki w sprzęt i umundurowanie obejmujące

• zakup umundurowania koszarowego i bojowego nowej generacji
• doposażenie w motopompy nowej generacji (obecnie 3 sztuki) oraz pompy szlamowe (obecnie 3 sztuki) do brudnej wody
• doposażenie w agregaty prądotwórczy ( 2 sztuki) oraz piły spalinowe (stan obecny 3 sztuki)
• wyposażenie jednostki w sprzęt łączności radiowej łącznie z zamontowaniem systemu selektywnego wywołania,
• zakup w roku 2000 samochodu LUBLIN i wykonanie jego zabudowy.

Zwiększenie ilości sprzętu jak i liczebność jednostki zmusiło Zarząd OSP do poczynienia starań w kierunku poprawy warunków przechowania posiadanego sprzętu. Dotychczas użytkowane pomieszczenie garażowe z uwagi na swoje wymiary oraz rozwiązania konstrukcyjne z początku lat 50 ubiegłego stulecia ( brak izolacji poziomej i pionowej występowanie drewnianego stropu obitego trzciną i otynkowanego , brak odpowiedniej posadzki do garażowania samochodu o znacznej masie) nie mogło zaspokoić wymaganych warunków.

Dzięki zrozumieniu i przychylności członków Wspólnoty Leśnej Urbarialnej pozyskano na własność Ochotniczej Straży Pożarnej działkę z budynkiem na której obecnie zlokalizowany jest obiekt z dwoma stanowiskami garażowymi, zapleczem warsztatowym , częścią socjalną. Ta część budynku obecnie jest użytkowana z przeznaczeniem garażowanie pojazdów i sprzętu pożarniczego. Nadbudowa obejmująca trzy pomieszczenia do wykorzystania na potrzeby wsi i Ochotniczej Straży Pożarnej wymaga dalszych prac.

Należy podkreślić, że wszelkie nasze osiągnięcia to wspólny sukces to symbol osiągnięć na którą pracowały całe pokolenia mieszkańców naszej wsi;
• Sukces strażaków począwszy od szeregowych członków poprzez wszystkich działających Prezesów Zarządu, Komendantów ,Naczelników
• członków rad sołeckich sołtysów , radnych wszystkich szczebli władzy samorządowej
• to wielki wkład mieszkańców, udziałowców i Zarządów Wspólnoty Leśnej Urbarialnej.

Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej ma dwojaki wymiar ; z jednej strony jest to działalność typowo organizacyjna czyli praca na rzecz rozwoju miejscowości, regionu a z drugiej szeroka działalność ratownicza w obronie mieniania zdrowia a nawet życia obywateli. Wspomnijmy również te wydarzenia przynajmniej te bardziej charakterystyczne:

• udział likwidacji skutków powodzi na terenie miejscowości w 1935r,
• udział w gaszeniu pożaru w miejscowości Knurów w 1968r,
• udział w likwidacji skutków powodzi w 1970 roku,
• udział w gaszeniu pożaru w miejscowości Frydman 1981,
• udział w gaszeniu pożaru i likwidacji jego skutków na terenie własnej miejscowości w roku 1986,
• udział w gaszeniu pożaru w Niedzicy w 1990 roku w miejscowości Trybsz w 1993,
• udział w zabezpieczeniu brzegów rzeki Białki w związku z powodzią w roku 1997 oraz usuwanie skutków powodzi w miejscowościach Waksmund i Ostrowsko,
• udział w likwidacji skutków trąby powietrznej, która dotknęła miejscowość Morawczyna w roku 2001,
• udział w zabezpieczeniu wizyta naszego wielkiego rodaka Jana Pawła II w Ludźmierzu w 1997 r. i wizyty obecnego Papieża Benedykta XVI w Krakowie w 2006r,
• udział w zabezpieczeniu brzegów rzeki Białki w związku z intensywnymi opadami deszczu w 2002 i 2003,
• udział w działaniach mających na celu ograniczenie skutków powodzi w dniach 23 i 24 lipca 2008 i likwidacja jej skutków w kolejnych dniach.
• Należy podkreślić, że w dniach od 23 lipca do dnia 15 sierpnia 2008 nasza jednostka i strażacy brali udział w 38 akcjach na terenie miejscowości. Działania te głównie polegały na pompowaniu wody z zalanych piwnic, studni i posesji:
• udział w gaszeniu pożaru i likwidacji jego skutków na terenie miejscowości w dniu 30 maja 2009 r.

Prezentując działalność dzisiaj już po części historyczną nie sposób przypomnieć ważniejszych faktów z życia naszej miejscowości związanych z latami 50 , 60 , 70 ubiegłego stulecia. W wydarzeniach tych brali również udział członkowie i działacze Ochotniczej Straży Pożarnej.
Lata 1954 do 1972 to funkcjonowanie w Nowej Białej Gromadzkiej Rady Narodowej , skupiających w swoich strukturach wsie Nowa Biała, Dursztyn oraz Krempachy.
Rok 1954 i kolejne lata to budowa drogi z Nowej Białej do Łopusznej.
Rok 1954, utworzenie urzędu pocztowego w wybudowanym w 1952 r. obiekcie istniejącym do dnia dzisiejszego.
Rok 1958, budowa umocnień związanych z regulacją rzeki Białki.
Rok 1961, uroczyste otwarcie uregulowanego potoku , którego regulację wykonano na wniosek i z inicjatywy OSP.
18.12.1961, utworzenie komitetu Budowy Szkoły Podstawowej , budowę Szkoły Podstawowej rozpoczęto w 1964 uroczystego otwarcia dokonano w dniu 22 lipca 1965r.
1961-1963, to budowa chodników na terenie miejscowości.
Sierpień 1962, utworzenie Urzędu Pocztowego w Nowej Białej.
Rok 1962, kompleksowa elektryfikacja Nowej Białej , Krempach, i Dursztyna.
Czerwiec 1966, Zlot Młodzieży na terenie miejscowości . Jak podają dokumenty w zlocie w zlocie brało udział około 5 tyś osób.
Wrzesień 1966, Nowa Biała była gospodarzem uroczystości dożynkowych.
1968, początek budowy drogi w kierunku Białki Tatrzańskiej.
1969, rozpoczęcie budowy domu gromadzkiego gdzie obecnie mieści się Ośrodek Zdrowia.
1979, wykonanie na terenie miejscowości sieci wodociągowej.

O autorze

Paweł Długi
Mieszkam w Nowej Białej. Możliwość współtworzenia strony motywuje mnie do dalszego poznawania naszej przeszłości, która zawsze mnie interesowała. A ciekawa przeszłość, często niesamowita i skomplikowana jest tu wszędzie. Będę ją prezentował w formie amatorskiej ale jednocześnie sprawdzonej. Oczywiście zastanawiam się nad naszą przyszłością, która wynika z przeszłości i z dnia dzisiejszego. O tych dzisiejszych, bieżących wydarzeniach też chcę informować. Pozdrawiam czytających. Jak macie pytania i propozycje PISZCIE !

Komentarze