Z okazji 120 rocznicy  urodzin i 40 rocznicy śmierci naszego byłego ks. proboszcza Franciszka Mósia (1901-1971, proboszcz w naszej parafii w latach 1925-1946), delegacje spiskich miejscowości złożyły kwiaty i zapaliły znicze na grobie naszego rodaka. Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w kościele parafialnym pw. św. Marcina biskupa w Wielkiej Frankowej.

Do malowniczej górskiej wioski Wielkiej Frankowej w paśmie Magury spiskiej autobus z pielgrzymami zawitał o godz. 10.00.  Senne niedzielne przedpołudnie  małej miejscowości naruszył  dźwięk orkiestry dętej z Nowej Białej, która wykonała mały koncert. Natychmiast z domów powychodzili mieszkańcy, zadowoleni z obecności przybyszów, przecież u nich też była kiedyś orkiestra. Jak wynika z krótkiej relacji z mieszkańcami, w miejscowości tej mieszka około 350 stałych mieszkańców, jest tu szkoła podstawowa, przedszkole, żłobek. Teren typowo górzysty nie sprzyja  zmechanizowanemu rolnictwu, natomiast istniejąca spółdzielnia rolnicza (druźstwo) trudni się wypasem owiec, mające trzy stada w ilości ponad 2 000 sztuk, wyrabiające sery, korbaće, ośtepki (oscypki), które rozprowadza w sieciach handlowych. Stałe zatrudnienie w miejscowej Spółdzielni oraz w pobliskiej Vagonarce (Sp.St.Ves),znajduje kilkadziesiąt osób, młodzież za chlebem wyjeżdża do większych miast Słowacji oraz poza granice kraju, po dorobieniu się buduje okazałę wille w rodzinnej miejscowości, także drogie samochody.

Kościół parafialny pw. św. Marcina biskupa  wygląda na świeżo odnowiony, freski, malowidła lśnią pełnią ciepłych kolorów, ołtarze figurki świętych  błyszczą srebrem i złotem. Na uroczystą mszę świętą w intencji ks. proboszcza Franciszka Mósia przybył delegat Diecezji spiskiej ks. bp (monsinior) Jan Duda, którego serdecznie przywitał obecny proboszcz miejscowej parafii ks.mgr Roman Śemrak. Ks. biskup w czasie homilii opowiedział w skrócie życiorys  księdza Franciszka Mosia, rodak z Trybsza (15.9.1891-12.9.1971), który pracował w parafiach: Trybsz, Krempachy(1925-46) i Nowa Biała, był wszechstronnie wykształconym, zajmował się fotografią, filmował, założył i prowadził Kółka Różańcowe, w Trybszu  w 1920 roku założył Kółko czytelnicze, które zajmowało się propagowaniem czytania i wymianą nielicznych książek i kalendarzy Św. Wojciecha. Napisał publikację  „Dziennik”. Zajmował się elektryfikacją kościołów. Jako jedyny  ksiądz na Polskim Spiszu w okresie międzywojennym otrzymał zezwolenie na odprawianie nabożeństw i religii w języku słowackim. W latach po II wojnie światowej(16.11.1945) w obronie języka słowackiego w naszych parafiach został uwięziony w Krakowie, bez wyroku sądowego po 9 miesiącach aresztu został zwolniony, ale przymusowo musiał opuścić granicę Polski. W ubraniu i o lasce opuścił rodzinne strony i przeniósł się do Wielkiej Frankowej, gdzie zamieszkał u swojej siostry. Następnie objął parafię, w której dożył śmierci w 12. września 1971 rok. Na pogrzebie  ks. proboszcza byli obecni tylko dwaj delegaci z naszej parafii tj. Jan Petraśek i Walenty Pacyga, inni chętni nie dostali przepustek umożliwiających przekroczenie granicy. Co mogli w tym ciężkim geopolitycznym czasie robić tutejsi księża? – zadaje pytanie ks. biskup. Robili to co każdemu z nich dyktowało sumienie, szerzyli wiarę, tworzyli kulturę życia na wsi, propagowali nowinki techniczne, dbali o język ojczysty, chociaż językiem kościoła była łacina. Za te wszystkie pozytywne przymioty ks. Franciszek został ukarany więzieniem, jednak nie skazany, jak wymagało tego ówczesne prawo. Trzeba stwierdzić, że nauki  i przykład życiowy ks. prob. Franciszka nie poszły na marne.

Po odprawionej mszy świętej, zebrani przeszli na pobliski cmentarz, na grobie złożyli wiązanki kwiatów, zapalili znicze, odmówili modlitwę. Doszli także księża z okolicznych parafii.  Ponownie głos zabrał ks. bp. Jan Duda, który wspomniał obecnym, aby dzisiejszą uroczystość traktować jako akt pojednania i pamięci o zmarłym wśród młodego pokolenia. Głos zabrali także Prezes Towarzystwa Słowaków w Polsce  prof. Józef Ciągwa i Sekretarz Generalny  TSP  Mirosław Molitoris, którzy po krótce  przedstawili życiorys ks. Franciszka.

Na poczęstunek do miejscowej remizy na poczęstunek zostali zaproszeni wszyscy obecni na uroczystości. Uroczystość „40 lecia śmierci ks. Franciszka Mósia” przygotowali i zorganizowali Zarząd Główny TSP , parafia św. Marcina biskupa i miejscowość Wielka Frankowa. W pielgrzymce udział wzięły delegacje poszczególnych Kół TSP  ze Spisza, najliczniejsza była delegacja z Nowej Białej mająca w składzie orkiestr dętą, z Krempach było obecnych 10 osób.

W drodze powrotnej odwiedziliśmy Czerwony Klasztor, gdzie odbywały się „Klasztorne Dni” – kulturalna  impreza, promująca folklor, rzemiosło, kuchnię regionalną. Występowały też  nasze zespoły, orkiestry oraz Zielony Jawor, my jednak zdążyliśmy oglądnąć tylko koncertowy występ FS „Śariśan” z Preszowa.

Pełna galeria zdjęć na www.krempachy.espisz.pl

O autorze

Franciszek Pacyga

Komentarze

Ada pisze:

Styczeń 18, 2012 o 10:43

Nazwisko w tytule jest z błędami.
Pozdrawiam

Stanisław Krzysztofek pisze:

Styczeń 18, 2012 o 15:16

Nazwisko jest podane prawidłowo.

Pavel pisze:

Wrzesień 24, 2011 o 18:47

http://faravelkafrankova.lepsiweb.sk/vyznamne-osobnosti-farnosti/vsdp-frantisek-mos/